حرص و زیاده خواهی (طرحی برای یک پژوهش) ر.غ
از خدا جوييم توفيــق ادب
بيادب محـروم ماند از لطف رب
بيادب تنها نَـه خود را داشت بـد
بـلکــــه آتـش در همــــه آفـاق زد
ریشه ی بسیاری از مشکلات زندگی ما انسانها حرص و زیاده خواهی است به طوری که به ندرت انسانی را می توا ن یافت که به آنچه از جانب خدا به ارزانی داشته شده قناعت کند.
گفت پیغمبر قناعت چیست گنج گنج را تو وا نمی دانی زرنج
و این اختصاص به مسمندان و فقرا ندارد بلکه آنان که غنی ترند محتاج ترند زیرا انان با با فراط بیشتر در بهره وری از دنیا حق سایر مردم را نیز ضایع می کنند . مولانا از آن ادر انسان هایی است که توانسته این صفت زشت انسانی را در خود مهار کرده و تنگدستی اختیاری و قناعت همان گنج رسول الله را برای خود برگزیند او معتقد ست از مهمترین رذایل اخلاقی که مانع از بریدن تعلقات و رسیدن به عالم فنای بقا می گردد زیاده خواهی است
از طمع هر گز نخواهم من فسون این طمع را کرده ام من سرنگون
مولانا در اوایل دفتر اول مثنوی با طرح حکایت موسی و قومش با یک تحلیل تاریخی به بیان و نکوهش این صفت زشت انسانی می پردازد قوم موسی در قبال نزول انواع ماکولات بارها ناسپاسی و زیاده خواهی کردند در نتیجه نعمات الهی متوقف می شود . بدین گونه یکی از تبعات زیاده خواهی را که همان قطع روزی است بیان می کند.
مـائـــده از آسـمــان در مــي رسـيــد
بي صداع و بي فروخت و بي خريـد
در ميــان قــوم مـوســي چـنــد کـس
بــي ادب گفتند کــو سيــر و عــدس
منقطـع شـد خـوان و نـان از آسمـان
مـانــد رنــج زرع و بـيـل و داسمان
(مثنوي، دفتزاول، ب 80-83)
و سپس در ادامه داستان عیس ع و قومش را و عملکردی که مشابه قوم موسی ع است بیان می کند . حضرت عیسی شفاعت می کند و دوباره خوان های برقراری روزی می گردد .
باز گستاخان ادب بگذاشتند چون گدایان ذله ها برداشتند
لابه کرده عیسی اشان را که این دائم است و کم نگرد از زمین
بدگمانی کردن و حرص آوری کفر باشد پیش خوان مهتری
وباز نتیجه این حرص آوری همان می شود که بر سر قوم موسی نازل می گردد.
به این ترتیب مولانا از آغاز مثنوی به بیان این پدیده ی شوم اجتماعی می پردازد که چه بسا جان ها بر سر آن نهاده شده و ...
از قناعت هیچ کس بی جان نشد از حریصی هیچ کس سلطان نشد.
در این وبلاگ قصد داریم در باره گروه مثنوی تربت جام که چندین سال است فعالیت خود را آغاز نموده مطلب بنویسیم.از خداوند توفیق داشتن ادب را طلب می کنیم.